بارداری و درد زانو

اغلب زنان در دوران بارداری دردها و رنج‌های مختلفی را تجربه می‌کنند. بسیاری از زنان در این دوره شاهد افزایش وزن، تغییر در راه رفتن و حتی تفاوت در نحوه نشستن و استراحت کردن خود هستند. همه این تغییرات می‌توانند زانوهای مادر را تحت تاثیر قرار دهند. متاسفانه وجود زانو درد در دوران بارداری شایع است؛ اما شما می‌توانید برای تسکین آن یا به حداقل رساندن این درد چندین کار انجام دهید.

علت زانو درد در دوران بارداری

معمولاً با افزایش وزن در دوران بارداری و با رشد جنین در دوره ۹ ماهه بارداری، فشار زیادی به رحم، مفاصل و رباط‌های پا وارد می‌شود که این فشار منجر به درد زانو در اوایل بارداری و سه ماهه اول آن می‌شود. در اوایل بارداری تغییرات هورمونی نقش اساسی در بروز زانو درد دارند.

انواع زانو درد در دوران بارداری

درد زانویی که زنان در دوره بارداری تجربه می‌کنند، انواع مختلفی دارد:

• ممکن است درد خفیف و مداومی را در زانو تجربه کنید که احتمالاً به دلیل وارد شدن آسیب به رباط‌ها و بافت‌های نرم زانو است (فیزیوتراپی زانو برای کاهش درد و ترمیم زانو) این درد می‌تواند به قدری شدید شود که انگار زانوی شما توسط یک شی تیز ضربه خورده است.
• ممکن است در صورت ایستادن یا راه رفتن درازمدت دچار زانو درد شوید.
• برای دریافت مشاوره درباره‌ی درمان  با روش‌های پیشرفته فیزیوتراپی و یا برای رزرو نوبت در کلینیک پیشرفته شمیم می‌توانید با شماره‌های ۰۲۱۲۶۷۲۲۰۰۳  و ۰۲۱۲۶۷۲۲۰۰۴ تماس حاصل فرمایید.

دلایل زانو درد در دوران بارداری

درد زانو در دوران‌ بارداری دلایل متعددی دارد. برای آگاهی از دلایل مختلف درد زانو در دوران بارداری به مطالعه این مقاله ادامه دهید:

• تغییرات هورمونی: در سه ماهه سوم بارداری، بدن برای شل کردن رباط‌ها و تاندون‌های لگن، هورمون‌هایی تولید می‌کند که همزمان باعث شل شدن سایر رباط‌ها و تاندون‌ها نیز می‌شود. این هورمون‌ها به طور خاص رباط‌ها و تاندون‌های اطراف زانو را تحت تاثیر قرار می‌دهند. در این وضعیت ممکن است کشکک زانو به درستی حرکت نکند و در نتیجه گرفتگی عضلات زانو به وجود بیاید.
• فشار بر عروق خونی: ممکن است بارداری باعث وارد شدن فشار به رگ‌های زانو و پاها شود که این امر باعث زانو درد می‌شود.
• افزایش وزن: یکی از شایع‌ترین دلایل درد زانو در دوران بارداری، افزایش تدریجی وزن بدن است. افزایش وزن می‌تواند باعث وارد شدن فشار به زانوها شود به ویژه اگر اولین بارداری خود را تجربه می‌کنید؛ زیرا بدن شما به تحمل این وزن اضافه عادت ندارد.
• ورزش بیش از حد: اگر در دوران بارداری بیش از حد ورزش کنید، ممکن است زانو درد را تجربه کنید. ورزش‌هایی مانند حرکت اسکوات در دوران بارداری مفید هستند اما می‌توانند باعث تضعیف زانوها نیز شوند. حتماً پس از انجام حرکات اسکوات، تمرینات تقویت کننده زانو را انجام دهید.
• آسیب دیدگی: در برخی موارد ممکن است زانو درد در واقع ناشی از آسیب دیدگی مانند کشیدگی یا افتادن باشد؛ نه به دلیل تغییر بدن شما. اگر زانو درد شدید را تجربه می‌کنید، بلافاصله با پزشک خود مشورت کنید؛ زیرا ممکن است این درد نتیجه یک آسیب جدی باشد.
• راه رفتن یا ایستادن بیش از حد: گاهی اوقات درد زانو به دلیل راه رفتن یا ایستادن بیش از حد در طول روز است. اگر برای مدت طولانی روی پاهای خود بایستید، زانوهای شما مجبور به تحمل وزن اضافه برای مدت زمان طولانی‌تری نمی‌شوند و پا درد آغاز می‌شود.
• کمبود کلسیم: کمبود کلسیم در استخوان‌های شما نیز می‌تواند یکی دیگر از دلایل درد زانو در دوران بارداری باشد.
• تغییر نقطه ثقل بدن: اگر در دوران بارداری بیش از حد حرکت کرده یا ورزش کنید، بدن شما مرکز ثقل خود را تغییر می‌دهد و به زانوها فشار وارد می‌کند؛ در نتیجه باعث درد می‌شود.

کلینیک فیزیوتراپی پیشرفته شمیم با مدیریت دکتر سعادتی در زمینه درمان دردهای مفصلی از جمله درد زانو در دوران بارداری و پس‌از آن با به‌کارگیری روش‌های بروز و تکنیک‌های درمانی فیزیکال، جهت درمان درد زانو به‌ویژه در زنان باردار در حین دوران بارداری و پس‌ از آن با هدف جلوگیری از پیشرفت زانو درد و درمان فوری زانو درد، خدمات درمانی به بیماران عزیز ارائه می‌نماید

توصیه هایی برای زانو درد در دوران بارداری

• تمرینات تقویت زانو می‌توانند به درمان درد کمک کنند.
• مصرف غذاهای غنی از کلسیم می‌تواند میزان کلسیم موجود در بدن شما را حفظ کرده و متعادل کند.
• حفظ کردن وزن متعادل بدن بسیار مهم است.
• در صورت داشتن درد، گذاشتن یک کمپرس گرم یا کیسه یخ روی زانوها می‌تواند به تسکین درد کمک کند.
• بهتر است بیشتر اوقات پاهای خود را بالاتر از سطح بدن نگه داشته و به اندازه کافی استراحت کنید.
• اضافه کردن غذاهای سرشار از امگا ۳ و مکمل‌های گیاهی به وعده‌های غذایی روزانه بسیار مفید است.

چگونه می‌توان در دوران بارداری از زانو درد جلوگیری کرد؟

شما می‌توانید از بروز زانو درد جلوگیری کنید، مگر آن که این درد ناشی از آسیب دیدگی یا افتادن باشد. سعی کنید وزن سالم بدن خود را حفظ کنید؛ زیرا افزایش وزن بدن می‌تواند منجر به تورم زانوها و درد آنها شود.

در طول دوران بارداری و پس از آن از زانوهای خود مراقبت کنید

در ادامه چندین راه آمده است که متخصصان توصیه می‌کنند زنان در دوران بارداری و پس از آن از آنها استفاده کنند تا از سالم ماندن زانوهای خود اطمینان حاصل نمایند:

• پیاده روی منظم: پیاده روی منظم هم در دوران بارداری و هم پس از آن توصیه می‌شود. پیاده روی یکی از موثرترین ورزش‌ها است که در واقع به استخوان سازی نیز کمک می‌کند. افرادی که به دلیل مشکلات سلامتی قادر به انجام تمرینات شدید نیستند، می‌توانند روزانه ۳۰ دقیقه پیاده‌روی کنند. پیاده روی برای زنانی که در انتظار تولد فرزند خود هستند، بهترین نوع ورزش است که می‌تواند به آنها کمک کند تا وزن خود را کنترل کرده و مفاصل زانوی خود را فعال نگه دارند.
• تغذیه سالم: باردار بودن به این معنا نیست که می‌توانید شمار کالری‌های مصرفی یا افزایش وزن خود را رها کرده و به حال خود بگذارید. مهم است که به طور منظم با متخصص تغذیه خود در ارتباط باشید تا تغذیه و رژیم غذایی مناسبی برای حفظ سلامت شما و نوزاد شما برنامه ریزی کند. مشاوره با متخصص تغذیه می‌تواند از افزایش وزن بیش از حد و غیرضروری جلوگیری کند.

جدا از افزایش وزن، یکی دیگر از دلایل اصلی درد مفاصل و ضعیف شدن استخوان‌ها، کمبود کلسیم و ویتامین دی در بدن است. یک رژیم غذایی متعادل نه‌تنها متمرکز بر اجتناب از مصرف غذاهای ناخواسته و پرچرب خواهد بود بلکه به منظور رساندن مواد مغذی لازم به بدن طراحی شده است. غذاهای طبیعی سرشار از ویتامین c شامل روغن ماهی، جگر ماهی، قارچ، پنیر و زرده تخم مرغ هستند؛ بنابراین اطمینان حاصل کنید که این اقلام را در وعده‌های غذایی خود بگنجانید. همچنین قرار گرفتن در معرض نور آفتاب که باعث تامین ویتامین دی کافی برای استخوان‌ها می‌شود، برای مادران باردار ضرورت دارد. مصرف مکمل‌های کلسیم همراه با غذاهای غنی از کلسیم مانند شیر، ماست، سبزیجات تیره برگ، توفو، کلم بروکلی، بامیه و بادام برای تمام زنان به ویژه مادران باردار که در معرض خطر زانو درد قرار دارند، ضرورت دارد.

ورزش

• تمرین یوگا: انجام تمرینات یوگا قبل از زایمان نه تنها بدن را برای زایمان آماده می‌کند بلکه به شما کمک می‌کند تا وزن خود را تحت کنترل داشته باشید. مادران باردار همچنین می‌توانند برای کاهش اضطراب و استرس از یوگا و مدیتیشن و همچنین داشتن مفاصل سالم استفاده کنند.
• برای دویدن بروید: به شما توصیه می‌شود در سریع‌ترین زمان ممکن بدن خود را به شکل طبیعی خود بازگردانید. دویدن یکی از بهترین ورزش‌ها برای بدن و زانو است. این ورزش نه تنها به کنترل وزن کمک می‌کند بلکه سلامت قلبی شما را نیز در وضعیت مناسبی نگه می‌دارد. از آنجا که دویدن باعث تقویت استخوان‌ها و ماهیچه‌ها می‌شود، می‌تواند به جلوگیری از مشکلات زانو کمک کند.
• از دویدن روی تردمیل اجتناب کنید: اگر چه دویدن باید بخشی از برنامه ورزشی شما باشد، اما توصیه می‌شود به جای استفاده از تردمیل روی زمین بدوید. زیرا دویدن روی تردمیل احتمال آسیب دیدن زانو را افزایش می‌دهد و در صورت وجود زانو درد می‌تواند وضعیت شما را بدتر کند.
• رقص و ایروبیک: رقصیدن و روبیک در خانه برای زنانی که به تازگی مادر شده‌اند، نه تنها یک فعالیت سرگرم کننده است، بلکه می تواند به عنوان یک ورزش سالم برای کاهش وزن و تقویت استخوان‌ها نیز عمل کند.

ورزش در دوران بارداری

شما باید فعالیت بدنی یا ورزشی روزانه خود (ورزش، دویدن، یوگا، رقص یا حتی پیاده روی تا مغازه‌ها و برگشتن) را تا زمانی که احساس راحتی می‌کنید، ادامه دهید. اگر قبل از بارداری فعالیتی نداشته‌اید، نباید ناگهان ورزش‌های سنگین انجام دهید. اگر به تازگی برنامه ورزش‌های هوازی (مانند دویدن، شنا کردن، دوچرخه سواری یا کلاس‌های ایروبیک) را آغاز کرده‌اید، بارداری خود را به مربی اطلاع دهید و ورزش کردن را با حداکثر سه بار در هفته و هر بار به مدت ۱۵ دقیقه آغاز کنید و سپس به تدریج این میزان را به جلسات روزانه ۳۰ دقیقه‌ای افزایش دهید. به خاطر داشته باشید برای مفید بودن ورزش لازم نیست که حتماً شدید باشد.

نکات ورزشی ضروری در دوره بارداری:

• همیشه قبل از ورزش کردن، بدن خود را گرم کنید و پس از آن سرد نمایید.
• سعی کنید فعالیت روزانه خود را حفظ کنید- ۳۰ دقیقه پیاده روی روزانه می‌تواند کافی باشد اما اگر نتوانستید آن را مدیریت کنید هر مقداری که ورزش کنید، بهتر از هیچ است.
• در هوای گرم از انجام هرگونه ورزش شدید خودداری کنید.
• مقدار زیادی آب و مایعات دیگر بنوشید.
• اگر به کلاس‌های ورزشی می‌روید، اطمینان حاصل کنید که معلم شما صلاحیت کافی را دارد و می‌داند که شما باردار هستید و حتی از اینکه در هفته چندم بارداری قرار دارید اطلاع دارد.
• ممکن است علاقه‌مند باشید ورزش شنا را امتحان کنید؛ زیرا آب از افزایش وزن شما پشتیبانی می‌کند. برخی از استخرهای شنای محلی، کلاس‌های شنا را همراه با مربیان واجد شرایط ارائه می‌کنند.
• ورزش‌هایی که خطر سقوط از ارتفاع در آنها وجود دارد، مانند اسب سواری، اسکی در سراشیبی، هاکی روی یخ، ژیمناستیک و دوچرخه‌سواری را فقط با احتیاط انجام دهید. سقوط و افتادن، خطر وارد شدن آسیب به نوزاد شما را به همراه دارد.

چه موقع باید با دکتر مشورت کرد؟

اگر در دوران بارداری اضافه وزن زیادی پیدا کرده‌اید، ممکن است این موضوع منجر به زانو درد شود. علت زانو درد می‌تواند مشکلات دیگری نیز باشد. شما باید  به دکتر فیزیوتراپی مراجعه کنید.