سر دردهای تنشی، شایع ترین نوع سر درد در بین بزرگسالان هستند. به این نوع سر دردها، سر درد استرسی یا عصبی نیز گفته میشود. سر درد عصبی ممکن است به صورت دورهای (سر درد اپیزودیک با دورههای کمتر از 15 روزه در طول یک ماه) و یا به صورت روزانه (سر درد مزمن با داشتن بیش از 15 روز درد در یک ماه) باشند.
سر درد عصبی دورهای به صورت درد خفیف تا متوسطی است که در دور تا دور سر احساس میشود. شخص در پیشانی یا پشت سر خود دردی مانند فشار به سر و تنگی احساس میکند. این سر دردها ممکن است بین 30 دقیقه تا چند روز ادامه پیدا کنند. سر درد عصبی دوره ای معمولا به تدریج به وجود میآید و شدت میگیرد و اغلب در میانهی روز درد آن شروع میشود.
جهت کسب اطلاعات در زمینه درمانهای جدید و مدرن سردرد اینجا کلیک کنید، و جهت رزرو نوبت از کلینیک دکتر سعادتی با شماره های ۰۲۱۲۶۷۲۲۰۰۳ و ۰۲۱۲۶۷۲۲۰۰۴ تماس بگیرید.
با بیشتر شدن تناوب سر دردها، شدت آن نیز افزایش زیادی خواهد داشت. سردردهای عصبی مزمن نیز در دورههایی شدت میگیرند و خوب میشوند اما دورههای سر درد بسیار طولانی مدت است. این دردها معمولا به حالت نبضی و تپنده است و در جلو، کنارهها یا بالای سر احساس میشود. درد تمام طول روز ادامه دارد هرچند ممکن است در زمانهایی از طول روز شدت آن کمتر یا بیشتر شود. سردردهای مزمن باعث اختلال در بینایی و تعادل و ضعف شخص نمیشوند.
برای کسب اطلاعات در زمینه درمان قطعی قوز پشت اینجا کلیک کنید.
برای کسب اطلاعات در زمینه درمان قطعی افتادگی شانه اینجا کلیک کنید.
جهت کسب اطلاعات بیشتر، مشاوره با متخصصین ما یا رزرو نوبت میتوانید با شمارههای ۰۲۱۲۶۷۲۲۰۰۳ و ۰۲۱۲۶۷۲۲۰۰۴ تماس حاصل فرمایید.
علتها و دلایل سر درد عصبی
دلیل یکتا و معینی برای این نوع سر دردها وجود ندارد. سر درد عصبی یک بیماری ارثی نیست.
در برخی افراد علت سر دردها عصبی گرفتگی عضلانی در پشت سر و گردن است. این گرفتگی عضلانی میتواند بر اثر عوامل زیر ایجاد شود:
- عدم استراحت مناسب و کافی
- حالت قرار گیری غلط بدن (در هنگام نشستن ، راه رفتن و ..)
- فشار احساسی یا روانی مانند افسردگی
- اضطراب و نگرانی
- خستگی مفرط
- گرسنگی
- زور زدن و فشار آوردن بیش از حد به بدن
در برخی دیگر از افراد گرفتگی عضلات دلیل سر درد عصبی نیست و عوامل نامعلوم دیگری موجب سر درد میشود.
بسیاری از عوامل محیطی و عوامل درونی مانند استرس باعث شدت گرفتن سردرد عصبی میشود. مهم ترین منشاء استرس، مشکلات مربوط به خانواده، روابط اجتماعی، دوستان، محل کار و مدرسه هستند. نمونههایی از عوامل استرس زا عبارتند از:
- داشتن مشکلات خانوادگی
- داشتن یک فرزند جدید
- نداشتن دوستان صمیمی
- شروع دوباره مدرسه یا برگشتن به دورهی تمرینات، آماده شدن برای امتحانات
- برنامه ریزی برای تعطیلات
- شروع یک شغل جدید
- از دست دادن کار
- اضافه وزن داشتن
- مهلتهای پایان کار و پروژه
- مسابقه دادن (در ورزش یا سایر فعالیتها)
- داشتن اخلاق و روحیه ایده آل گرایی
- نداشتن خواب کافی
- داشتن مشغله بیش از حد (شرکت داشتن در فعالیتهای متعدد یا همکاری با سازمان های گوناگون)
سر دردهای دوره ای و اپیزودیک ممکن است بر اثر بروز یکی از مشکلات و مسائل استرس زا ایجاد شوند. مداومت داشتن سر دردها منجر به مزمن شدن سر دردهای عصبی میشود.
علائم و نشانههای سر دردهای عصبی
معمولا افرادی که به سردردهای تنشی یا سر دردهای عصبی دچار هستند، علائم زیر را دارند:
- احساس درد و فشار خفیف تا متوسط در جلو ، کنارهها یا بالای سر
- شروع درد سر در میانههای روز
- مشکل در خوابیدن بعد از رفتن به رخنخواب و یا مشکل در خواب ماندن(مشکلات بی خوابی)
- خستگی مزمن
- حساس و زود رنج شدن و کج خلقی
- اختلال در تمرکز
- حساس شدن خفیف به نور و صدا
- درد عضلانی در تمام بدن
سر درد عصبی ممکن است به صورت دوره ای (سر درد اپیزودیک با دورههای کمتر از 15 روزه در طول یک ماه) و یا به صورت روزانه (سر درد مزمن با داشتن بیش از 15 روز درد در یک ماه) باشند.
در حالت سر درد عصبی مزمن، درد تمام طول روز ادامه دارد هرچند ممکن است در زمانهایی از طول روز شدت آن کمتر یا بیشتر شود. برخلاف سر دردهای میگرنی، سردردهای عصبی علائم عصبی عضلانی مانند ضعف عضلانی و تاری دید ایجاد نمیکند. علاوهبر این در افراد مبتلا به سردرد عصبی علائمی مانند حساسیت شدید به نور و صدا، شکم درد، حالت تهوع و استفراغ اغلب ایجاد نمیشود.
عوامل خطر
عواملی که با داشتن آن، ریسک ابتلا به سردرد عصبی افزایش مییابند، عبارتند از:
- زن بودن: یک مطالعه پزشکی نشان داده که 90 درصد از خانمها در طول زندگی خود به سر دردهای عصبی دچار میشوند. این آمار در آقایان 70 درصد است.
- میانسال بودن: هر چند سردردهای عصبی ممکن است در هر سنی بروز کند، اما احتمال بروز سردردهای عصبی از سنین 40 سالگی به بعد افزایش مییابد.
تشخیص
در صورتی که سردرد مزمن یا سر دردهای دوره ای دارید، دکتر فیزیوتراپی برای تشخیص علت آن معاینات فیزیکی و سیستم عصبی را انجام میدهد. پزشک برای تعیین دقیق تر علت سر درد و نوع آن از روشهای زیر بهره میگیرد:
دقت به نحوه توصیف شما از درد
دکتر فیزیوتراپی از نحوهی توصیف درد توسط بیمار، اطلاعات زیادی به دست میآورند. به خاطر داشته باشید که در هنگام صحبت با دکتر فیزیوتراپی موارد زیر با او در میان بگذارید:
- ویژگی درد: آیا درد به صورت نبضی است؟ یا به صورت درد مداوم است؟ آیا درد تیر کشنده یا مبهم است؟
- شدت درد: یک راه خوب برای توصیف شدت درد، این است که در هنگام داشتن سردرد تا چه میزان قادر به انجام کارهای خود هستید. آیا با وجود سر درد میتوانید کار کنید؟ آیا به خاطر سر درد نمیتوانید بخوابید یا از خواب بیدار میشوید؟
- محل درد: آیا در تمام سر خود احساس درد میکنید یا تنها جلو یا پشت سر شما درد میکند؟
عکسبرداری
در صورتی که سر درد شما از نوعی غیر معمول و شدید باشد، پزشک ممکن است انجام عکسبرداری را تجویز کند تا به وجود عوامل جدی مانند تومور مغزی پی ببرد. دو نوع روش شایع عکسبرداری از مغز عبارتند از :
- سی.تی.اسکن: در این روش از پرتوهای اشعه ایکس که توسط کامیوتر هدایت میشوند برای عکسبرداری استقاده میشود. تصویرهای گرفته شده از زوایای مختلف گرفته میشوند و با یکدیگر ترکیب میشوند تا دید جامعی از مغز به دست بیاید.
- ام.آر.آی: در این روش از امواج رادیویی و میدان مغناطیسی قویتری برای به دست آوردن تصاویر واضح از مغز استفاده میشود.
درمان سردرد عصبی
دارو و مراقبت خانگی
شما میتوانید برای تسکین درد سردرد عصبی از داروهای مسکن غیر تجویزی مانند ایبوبوفن یا آسپرین استفاده کنید. البته این داروها باید در مواقع لزوم استفاده شوند، استفاده بیش از حد از داروهای غیر تجویزی موجب عوارض ناشی از مصرف بیش از حد دارو و سردرد بازگشتی میشود. در این حالت بر اثر استفاده بیش از حد از یک دارو بدن به آن عادت میکند و در هر حال اگر دارو را مصرف نکنید، سر درد شما بازمیگردد. داروهای غیر تجویزی گاهی برای درمان سر درد عصبی کفایت نمیکنند. در این موارد پزشک داروهای تجویزی قویتری را تجویز میکند مانند:
- ایندومتاسین
- کترولاک
- ناپروکسن
- اوپیاتس
- استامینوفن قوی
در صورت که داروهای مسکن موثر واقع نشوند پزشک از داروهای شل کننده عضلات استفاده میکند. این داروها به درمان انقباضات عضلانی در سر و گردن که موجب سر درد شده اند، کمک میکند. پزشک همچنین ممکن است از داروهای ضدافسردگی مانند داروهای SSRI استفاده کند و این داروها سطح سرتونین مغز را کنترل میکنند و به شما کمک میکنند با استرس خود بهتر کنار بیایید. سایر روشهای درمانی عبارتند از:
- کلاسهای آموزش کنترل استرس و کاهش تنش و فشار عصبی
- روش بیوفیدبک که یک تکنیک ریلکسیشن برای آموزش شما در کنترل درد و استرس است
سایر روشهایی که به کمک آن میتوانید سر درد عصبی خود را بهبود بخشید عبارتند از:
- قرار دادن کمپرس سرد یا گرم روی سر برای 10 دقیقه و چند بار در روز
- گرفتن دوش آب گرم برای کمک به شل شدن عضلات منقبض
- داشتن قامت صحیح و حالت صحیح بدن در هنگام نشستن یا راه رفتن
- داشتن استراحتهای متناوب در زمان کار طولانی با کامپیوتر
ممکن است هیچ کدام از روشهای گفته شده در درمان سردردهای عصبی موثر نباشند و از بازگشت آن جلوگیری نکنند. یکی از موثرترین راهها برای درمان کامل سردردهای عصبی روش TMS یا تحریک مغناطیسی مغز است.
تحریک مغناطیسی مغز (TMS)
سر دردهای شدید عصبی یکی از سخت ترین مشکلاتی است که شخص را مانند بیماریهایی مثل روانپریشی یا فلج اندامها، ناتوان میکند. در سر دردهایی که منشاء نامعلومی دارند قبل از این که بیمار بتواند ترکیبی موثر از روشهای درمانی را بیابد، روشهای درمانی گوناگونی را به کار میبرد. در 2013 پزشکان نوع جدیدی از روش درمان سر درد تنشی به نام تحریک مغناطیسی مغز (TMS)را برای درمان سردرد را تایید کردند که با ارسال پالسهای مغناطیسی به روشی ابداعی و نوین سر دردهای میگرنی را بهبود میبخشید.
در این روش از یک جریان الکتریکی ضعیف برای ایجاد میدن مغناطیسی استفاده میشود که میتواند عصبها را در مغز تحت تاثیر قرار دهد تا آستانه تحمل آنها در برابر تحریک را بالا ببرد. در یک مطالعه که بر روی افراد مبتلا به سر درد میگرنی انجام شد، برای مدت سی دقیقه افراد تحت درمانTMS (تحریک مغناطیسی مغز) قرار گرفتند و بعد از دو ساعت سر درد هفت نفر از هر 10 نفر کاملا بهبود یافته بود.
مزایای روش تحریک مغناطیسی مغز (TMS)
- این روش یک روش کم تهاجمی و ایمن است.
- روش تحریک مغناطیسی مغز (TMS) نیازی به زمان ریکاوری ندارد.
- این روش نیازی به مصرف دارو ندارد.
- تحریک مغناطیسی مغز(TMS) موجب ایجاد حساسیت به نور و صدا نمیشود و ایجاد حالت تهوع نمیکند
- روش تحریک مغناطیسی مغز (TMS)ایمن است و عوارض جانبی ندارد و تعداد عوارضهای جدی گزارش شده از آن مانند سینوزیت،اختلال تکلم،تشنج و سرگیجه بسیار نادر است.
- تحریک مغناطیسی مغز(TMS) میتواند باعث ایجاد صدای بلندی در هنگام درمان شود که لازم است بیماران در حین درمان از گوشی استفاده کنند. این روش میتواند باعث حساسیت موقتی گوشها به صدا شود اما این حالت کاملا گذراست و هرگز از تداوم این حالت گزارشی نشده است.
پیشگیری
علاوه بر انجام روزانه ورزش استفاده از تکنیکهایی مانند بیوفیدبک و ریلکسیشن میتواند در کاهش تنش و انقباض عضلانی که موجب سر درد عصبی میشوند، کمک کند:
- روش بیوفیدبک: در این روش به شما آموزش داده میشود که واکنشهای بدن خود را کنترل کنید به نحوی که بتوانید درد را کاهش دهید. در زمان انجام این روش بدن شما توسط به دستگاهی متصل است که میتواند عملکرد بدن شما مانند انقباض عضلانی و ضربان قلب و فشار خون را روی مانیتور نشان دهد. سپس به شما آموزش داده میشود که چگونه انقباضات عضلانی، ضربان قلب و تنفس خود را کنترل کنید.
- رفتار درمانی: در این روش به شما آموزش داده میشود که استرس خود را مدیریت کنید و بدین ترتیب شدت و تناوب سر دردها را کاهش دهید.
- دیگر تکنیکهای ریلکسشن: هر روشی که به آرامش شما کمک میکند مفید است مانند: نفس عمیق، مدیتیشن، شل کردن عضلات بدن. شما میتوانید با شرکت در کلاسهای ریلکسیشن یا استفاده از کتابها یا فیلمهای آموزشی تکنیکهای مختلف آن را بیاموزید.
- استفاده از دارو همزمان با به کارگیری تکنیکهای مدیریت استرس باعث موثرتر شدن درمان و کاهش شدت سر درد میشود.
- علاوه بر این داشتن سبک زندگی سالم به پیشگیری از سر دردهای عصبی کمک میکند پس به اندازه کافی بخوابید و بیش از حد نیز نخوابید، سیگار نکشید، به طور مداوم و منظم ورزش کنید، رژیم غذایی متعادل و سالم داشته باشید، آب زیاد بخورید و مقدار کافئین و شکر مصرفی خود را کم کنید .
