ورزشدرمانی به بازیابی عملکرد جسمانی بدن پس از آسیبدیدگی و یا در زمان دوران بهبودی کمک میکند. متخصص ورزشدرمانی با طراحی برنامه درمانی به منظور کاهش درد با بیماران همکاری میکند. از این روش همراه با روشهای مختلف فیزیوتراپی جهت طرحریزی برنامه ویژه بهبودی برای کمک به بیماران آسیبدیده استفاده میشود. برنامه درمانی بسته به شدت آسیبدیدگی شامل آموزش راه رفتن با عصا و یا بازآموزی نحوه پیادهروی پس از آسیبدیدگی میباشد. برنامه درمانی با توجه به نیازهای هر شخص طراحی میشود. صرف نظر از نیازهای هر بیمار، هدف اصلی برنامه ورزشدرمانی کمک به بیمار جهت افزایش استقلال، بهبود عملکرد حسی و حرکتی، کاهش درد و بهبود وضعیت سلامتی میباشد. متخصص فیزیوتراپی در انجام فعالیتهای جسمانی مداوم و نظارت بر روند پیشرفت بیمار به منظور دستیابی به نتیجه مورد نظر به بیمار کمک میکند.
جهت کسب اطلاعات بیشتر، مشاوره با متخصصین ما یا رزرو نوبت میتوانید با شمارههای ۰۲۱۲۶۷۲۲۰۰۳ و ۰۲۱۲۶۷۲۲۰۰۴ تماس حاصل فرمایید.
ورزشدرمانی برای چه افرادی مناسب است؟
افراد مبتلا به عارضهها یا آسیبدیدگیهای مختلف میتوانند از ورزشدرمانی استفاده کنند. برخی از این عارضها یا آسیبدیدگیها که بوسیله ورزشدرمانی قابل درمان هستند عبارتند از:
درد مفصل
هر گونه آسیب به مفصلهای بدن میتواند منجر به درد شود و عملکرد حرکتی را دچار اختلال کند. درمان نشدن درد در ناحیه آسیبدیده، ممکن است عوارض جدیتری را برای فرد به وجود آورد. علائم درد مفصل در قسمتهای بدن مختلف است اما تا حد زیادی ورزشدرمانی به رفع این علائم کمک میکند. علاوه بر موارد ذکر شده در قسمت بالا، ورزشدرمانی برای موارد زیر نیز مناسب میباشد.
- درد : علت اصلی گردندرد وضعیت نامناسب گردن در حالت بیداری و یا خوابیده است. عواملی چون دیسک و ضربه نیز میتوانند منجر به گردن درد و احساس خشکی و اسپاسم عضلات گردن شوند.
- کمردرد : کمردرد میتواند ناشی از آسیب سیاتیک، فشار کاری، دیسک، ضربه به مهره و یا عوامل ژنتیکی باشد. در اغلب موارد کمردرد تا حد زیادی با ورزشدرمانی قابل درمان و بهبودی است.
- شانه درد : علل درد در شانه چپ و یا راست ممکن است متفاوت باشد. شانهدرد اغلب بر اثر آسیب تاندون، پیچ خوردگی و شکستگی مفصل و یا آرتروز فرد را درگیر میکند. عدم درمان شانهدرد میتواند درد را به قسمتهای دیگر بدن انتقال دهد.
- درد پا : بسیاری از فعالیتهای فیزیکی عامل اصلی پادرد میباشند که در این صورت ورزشدرمانی کمک بزرگی برای درمان است. پا درد میتواند ناشی از آسیب مهره کمر، واریس و بسیاری از موارد دیگر باشد.
- سندرم تونل کارپال : فشار بر عصب میانی دست، انجام فعالیتهای تکراری و پشت سر هم، مانند تایپ کردن و برخی آسیبدیدگیها در ناحیه مچ، از علت اصلی این عارضه میباشند. این سندرم معمولاً با گزگز و بیحسی دست و انگشتان دست همراه است . پس از بریس، ورزشدرمانی بهترین گزینه درمان سندرم تونل کارپال است.
سایر کاربردهای ورزشدرمانی
علاوه بر کاهش درد عضلانی، ورزشدرمانی میتواند در شرایط زیر مؤثر باشد و برای بیمار توصیه شود:
- آرتریت روماتوئید
- پس از آسیبدیدگی- قدرت بدنی پس از آسیبدیدگی کاهش پیدا میکند.
- قبل از جراحی- افزایش قدرت بدنی پیش از جراحی سبب افزایش سرعت بهبود پس از جراحی میشود.
- پس از یک دوره عدم تحرک جسمانی- در صورت عدم تحرک، آتروفی عضلانی ایجاد میشود.
- اختلال حرکتی- تقویت برخی از عضلات سبب رفع اختلال حرکتی میشود.
- وضعیت نامناسب بدنی- در اثر وضعیت نامناسب بدنی، برخی از عضلات ضعیف شده و برخی دیگر از عضلات سفت میشوند.
انواع ورزشدرمانی
تمارین ورزشی درمانی، فعالیتهای هستند که به منظور رفع مشکلات یا عارضههای خاصی انجام میشوند. این تمارین شامل فعالیتهای جسمانی مختلفی میباشند که با هدف بازیابی و حفظ قدرت، استقامت، انعطافپذیری، پایداری و تعادل انجام میشوند. پس از دستیابی به این اهداف، به منظور بهبود دامنه حرکتی و تقویت عضلات از ورزشدرمانی استفاده میشود. در نهایت ورزشدرمانی سبب جلوگیری و کاهش ناتوانی و آسیبدیدگی، بهبود و بازیابی عملکرد جسمانی و همچنین بهبود وضعیت سلامتی و تناسب اندام میشود. تمارینی که در ورزشدرمانی مورد استفاده قرار میگیرند شامل موارد زیر میباشند:
ورزشهای قدرتی
ورزشهای قدرتی شامل هر گونه فعالیتی هستند که سبب افزایش فعالیت عضلانی و همچنین افزایش قدرت و اندازه عضلات میگردند. این تمارین ورزشی شامل استفاده از وزن بدن یا استفاده از قدرت عضـلانی میباشند. ورزشهای قدرتی معمولاً از طریق به کارگیری نیروی زیاد و در عین حال تکرار کمتر حرکات صورت میگیرند. برای انجام امور روزانه به قدرت عضلانی جهت کنترل مفاصل نیاز میباشد. امور روزانه شامل فعالیتهای استاتیک یا ایستا با شدت کم (مانند نشستن یا ایستادن) و یا فعالیتهای پویا یا دینامیک با شدت زیاد (مانند راه رفتن، دویدن، بلند کردن اجسام) میباشند. مزایای تمارین قدرتی شامل: افزایش توده عضلانی (و جلوگیری از کاهش آن)، افزایش تراکم استخوان و کاهش بروز پوکی استخوان، افزایش سوخت و ساز بدن جهت کمک به کاهش وزن، افزایش قدرت عضلانی به منظور انجام راحتتر فعالیتهای روزمره و کاهش خطر آسیبدیدگی میباشند.
ورزشهای استقامتی
در این نوع تمرین های درمانی، گروههای عضلانی بزرگ در طول مدت زمان طولانیتری مورد استفاده قرار میگیرند. ورزشهای استقامتی مانند پیادهروی، شنا، رقص، کوهنوردی و دوچرخهسواری شامل فعالیتهایی هستند که سبب افزایش میزان تنفس و ضربان قلب میشوند. ورزشهای استقامتی سبب حفظ سلامتی قلب، ریهها و دستگاه گردش خون، بهبود روحیه و کیفیت خواب، جلوگیری از بروز مشکلات جسمانی ناشی از افزایش سن، جلوگیری از افزایش وزن و حفظ تناسب اندام میشوند.
تمارین ورزشی جهت بهبود انعطافپذیری
این نوع تمارین ورزشی از طریق حرکات کششی انجام میشوند. تمارین انعطافپذیری شامل فعالیتهایی با شدت کم میباشند و سبب افزایش دامنه حرکتی مفصل یا گروهی از مفاصل میشوند. این نوع فعالیتهای ورزشی باعث کاهش احتمال عدم تعادل عضلانی میشوند. انجام حرکات کششی جهت افزایش انعطافپذیری مزایای بسیاری برای بدن دارد. کشش عضلات و مفاصل سبب افزایش دامنه حرکتی، بهبود تعادل و وضعیت بدنی و همچنین بهبود عملکرد جسمانی میشود. تمارین ورزشی جهت افزایش انعطافپذیری شامل حرکات کششی دینامیک (پویا)، پرتابی، ایستا/ فعال، ایستا/ غیر فعال، ایزومتریک و حرکات کششی پی ان اف میباشند.
تمارین ورزشی جهت بهبود تعادل و هماهنگی
این نوع تمارین ورزشی به منظور حفظ مرکز ثقل بدن افراد انجام میشوند. هماهنگی به معنای توانایی انتخاب عضله مناسب در زمان مناسب با شدت مورد نیاز جهت انجام فعالیت مورد نظر میباشد. افزایش تعادل بدن سبب بهبود هماهنگی و افزایش توانایی جهت واکنش به تغییر ناگهانی مسیر میشود. در نتیجه خطر آسیبدیدگی ناشی از افتادن بر روی زمین کاهش پیدا میکند. افزایش قدرت عضلات مرکزی بدن باعث بهبود تعادل و هماهنگی کل بدن میشود. ورزش جهت افزایش هماهنگی شامل فعالیتهایی است که سبب تقویت حس عمقی، تعادل و زمانبندی میشوند. ورزش به منظور بهبود هماهنگی شامل تمرین هماهنگی چشم و دست، هماهنگی دست و پا، هماهنگی چشم و پا، واکنش به نشانههای مورد نظر (انجام حرکت هماهنگ با نشانهای خاص در زمان مناسب) میباشد.
حتی در صورت وجود عارضههای مزمن مانند مشکلات قلبی، دیابت یا آرتروز نیز شخص قادر است که فعالیتهای ورزشی خود را ادامه دهد. همه افراد در هر سنی میتوانند از مزایای ورزشدرمانی بهرهمند شوند. البته صرف نظر از این که شخص به تازگی انجام فعالیت جسمانی را آغاز کرده و یا مدت زمان زیادی است که در حال انجام تمارین ورزشی است، جلوگیری از آسیبدیدگی در زمان انجام تمارین ورزشی از اهمیت زیادی برخوردار است. به این منظور پیش از انجام هر گونه فعالیت ورزشی یا برنامههای ویژه حفظ تناسب اندام به کمک ورزشدرمانی بایستی با متخصص فیزیوتراپی مشورت شود. متخصص میتواند نوع تمرین ورزشی مورد نیاز را به منظور دستیابی هدف مورد نظر برای هر شخص تعیین کند. متخصص فیزیوتراپی همچنین انجام فعالیتهای ورزشی خاص را بر اساس اهداف کوتاه یا بلندمدت افراد مشخص میکند.
