سوزن خشک یا درای نیدلینگ (dry needling) تکنیکی است که در حوزهی فیزیوتراپی به سرعت در حال ترقی و ارزش گرفتن میباشد و امروزه بسیاری از متخصصان و افراد شاغل در این حوزه، دورههایی را در زمینه استفاده از سوزنهای طب سوزنی برای کمک به درد و توانبخشی بیماران خود گذراندهاند.
درای نیدلینگ میتواند به تسکین دردهای عضلانی و سفتی عضلات کمک کند. علاوه بر این، کاهش نقاط ماشهای ممکن است انعطافپذیری را بهبود بخشد و دامنه حرکتی را نیز افزایش دهد. به همین دلیل این روش اغلب برای درمان آسیبهای ورزشی، درد عضلانی و حتی درد فیبرومیالژیا (سندروم درد اسکلتی – عضلانی) استفاده میشود.
درای نیدلینگ چیست؟
درای نیدلینگ که گاهی اوقات به عنوان “طب سوزنی بالینی یا غربی” نیز شناخته میشود، یک روش تهاجمی است که در آن سوزنهای بسیار نازک و محکمی (مخصوص طب سوزنی) به پوست و بافتهای زیر آن وارد میشوند و برای نامگذاری آن از اصطلاح “درای نیدلینگ” برای تمایز آن از “سوزن تزریق” که برای تزریق مادهای با یک سرنگ زیرپوستی به داخل بافت به کار میرود، استفاده میشود.
درای نیدلینگ، روش منحصربهفردی است که بهمنظور هدف قرار دادن نقطهای بهخصوص و بازیابی عملکرد عضلات، با تأکید بر بهبود ترمیم بافت و بازیابی عملکرد طبیعی بافت انجام میشود. این تأثیر میتواند مهم باشد زیرا ادامه فعالیتها با عملکرد ضعیف عضلات ممکن است منجر به آسیب بافتی بیشتر و افزایش درد شود. درای نیدلینگ به معنای جایگزینی روشهای متداول پزشکی مانند فیزیوتراپی یا جراحی نیست. البته، اگر درای نیدلینگ با گزینههای درمانی متداول ترکیب شود، میتواند روشی تأثیرگذار برای تسریع در درمان برای کاهش درد، التیام و ترمیم عملکرد طبیعی بافتها باشد.
مکانیسمهای دقیق درای نیدلینگ پیچیده است و کاملاً شناخته شده نیست. اگرچه، روز به روز شواهد و مدارک علمی بیشتری در مورد آن کسب میشود که از تأثیرات مثبت استفاده از سوزن بر روابط الکتریکی و شیمیایی موجود در سیستم عصبی بدن ما پشتیبانی میکنند. از جمله این تأثیرات میتوان به مهار انتقال سیگنالهای درد در نخاع و افزایش ترشح مواد شیمیایی تسکیندهنده درد در مغز اشاره کرد. حمایت و اثبات اثر تسکین درد درای نیدلینگ، در روند کلی پزشکی غربی به شدت در حال افزایش است، بهطوریکه در حال حاضر سیستمهای بیمارستانهای دولتی به طور مستقیم بودجه استفاده از این تکنیک را تأمین میکنند.
تفاوت طب سوزنی با درای نیدلینگ چیست؟
شباهتهای واضحی بین درای نیدلینگ و طب سوزنی وجود دارد از این رو که سوزنهای مورد استفاده در هر دوی آنها یکسان است. به طور کلی درای نیدلینگ بر اساس اصول کالبدشناسی و مغز و اعصاب انجام میشود که با تکنیک طب سوزنی در طب سنتی چینی (TCM) فرق دارد.
طب سنتی چینی بر مبنای استفاده از “پالسها”، “پوششها” و “چاکراها” (مریدین یا کانال) برگرفته شده از فلسفه و فرهنگ چینی باستان میباشد که در آن سوزنهای مخصوص طب سوزنی سنتی بهمنظور باز کردن چاکراهای انرژی و کمک به ایجاد تعادل در سیستمهای بدن، وارد آکوپوینتها (نقاط مخصوص طب سوزنی) در بدن میشوند. طرفداران طب سوزنی سنتی، استفاده از این روش را برای درمان طیف وسیعی از مشکلات جسمی و روانی تبلیغ میکنند.
برخلاف اهداف بافتی خاصی که در درای نیدلینگ استفاده میشود، طب سوزنی لزوماً مطابقتی با درک ما از آناتومی ندارد و مکانیسم درمانی ارائه شدهی آن تا حد زیادی با علم پزشکی مدرن سازگار نیست.
درای نیدلینگ مدرن بر پایهی علوم و تحقیقات پزشکی فعلی قرار دارد که توسط پزشکان عمومی، متخصصان ارتوپدی، مغز و اعصاب و مدیریت درد شناخته و پذیرفته شده است. اگرچه، تأثیر مثبتی که وارد کردن سوزن برای کاهش درد فراهم میآورد، چه به عنوان بخشی از یک روش درای نیدلینگ و چه در درمان طب سوزنی انجام بگیرد، احتمالاً مشابه میباشد.
روش درای نیدلینگ چگونه عمل میکند؟
مکانیسمهای دقیق درای نیدلینگ پیچیده است و کاملاً شناخته شده نیست. اگرچه، روز به روز شواهد و مدارک علمی بیشتری در مورد آن کسب میشود که از تأثیرات مثبت استفاده از سوزن بر روابط الکتریکی و شیمیایی موجود در سیستم عصبی بدن ما پشتیبانی میکنند. از جمله این تأثیرات میتوان به مهار انتقال سیگنالهای درد در نخاع و افزایش ترشح مواد شیمیایی تسکیندهنده درد در مغز اشاره کرد.
در درای نیدلینگ از یک سوزن میلهای بسیار ظریف و محکمی استفاده میشود تا با ورود به بدن، یک آسیب یا “ضایعه” کوچکی در بافت ایجاد کند. این سوزن بسیار ریز باعث القای سیگنالهای آسیبی میشود که مغز برای شروع یک سلسله وقایع برای جایگزینی یا ترمیم بافت آسیب دیده با یک بافت سالم و جدید استفاده میکند. وارد کردن این سوزن در یک “نقطه ماشهای” دردناک یا گره عضلانی، اغلب پاسخ “انقباضی” در عضله را برمیانگیزد. این کار هم تشخیصی و هم درمانی است، زیرا اگر بافت عضله سالم باشد، در اثر تحریک سوزن “منقبض” نمیشود. هنگامی که پاسخ “انقباضی” ایجاد میشود، رشتههای عضلانی در آن منطقه شل میشوند، “التهاب” کمتر میشود و گردش خون بهبود مییابد. در نتیجه این فرایندهای فیزیولوژیک، درای نیدلینگ میتواند درد و اختلال عملکرد عضله، تاندون و میوفاشیال را به طور ارادی و آگاهانه برطرف کند.
درای نیدلینگ اثر پیچیدهای در آرایش بافتهای همبند فاسیای بدن دارد: فاسیا بافت همبند یا پیوندی است که عضلات و مفاصل را احاطه میکند و همه چیز را کنار هم نگه میدارد. در اصل تصور میشد که فاسیا یک ماده درونی با حداقل عصب ورودی و خروجی است، اما تحقیقات انجام شده در این زمینه نشان داده است که فاسیا یک بافت بسیار عصب دار (دارای تعداد زیادی اعصاب) است و بنابراین میتواند پاسخ جدی به یک روش درمانی تا حدی تهاجمی، همچون درای نیدلینگ، داشته باشد.
بسیاری از مقالات و مطالعات صورت گرفته، بر روی “نقاط ماشهای” (تریگر پوینت) و تأثیر درای نیدلینگ بر این نقاط تمرکز داشتهاند، اما متأسفانه در مورد اینکه کلاً یک نقطه ماشهای چیست، اتفاقنظر کلی نداشتند! برخی از تئوریهای اثباتشده در مورد تأثیر درای نیدلینگ بر روی نقاط ماشهای عبارتند از:
تئوری A
- چیزی باعث بروز درد میشود، اگر آن چیز تا حدی رخ دهد یا ضربه به اندازه کافی زیاد باشد، ممکن است سیگنال درد برگردد و گیرندههای مخصوص درد را فعال کند که به طناب نخاعی بازخورد خواهند داشت. این باعث میشود که درد بهجای کمتر شدن ادامه یابد که به آن “کمان بازتاب” (Reflex Arc) میگویند.
- همزمان نورونهای حرکتی ممکن است در یک حلقه بازخورد یا کمان بازتاب گیر بیفتند و منجر به اسپاسم عضلانی شوند. در برخی موارد، کمان بازتاب برای چند سال، حتی دهها سال ممکن است ادامه داشته باشد.
- وارد کردن یک محرک جدید (به طور مثال، یک سوزن) از کمان بازتاب جلوگیری میکند و باعث شل و آزاد شدن عضله میشود.
تئوری B
- عضلهای که مدام در حالت اسپاسم است، به عضلهای آسیبدیده تبدیل میشود. اسپاسم باعث کاهش جریان خون در عضله میشود. این به معنای رسیدن اکسیژن و مواد مغذی کمتر به عضله است. رشتههای عضلانی رفتهرفته تحلیل میروند و جای آنها را بافت اسکار فیبروزی میگیرد. در نتیجه این مسئله ماهیچه را دچار تنش و کشش نگه میدارد، از ترک کردن متابولیتها در عضله جلوگیری میکند و باعث اسپاسم و درد مستمر میشود.
- قرار دادن سوزن در یک نقطه فعال ماشهای در عضله باعث شل شدن آن میشود. این تأثیر را میتوان با تست نوار عصب و عضله (EMG) مشاهده کرد.
در طول جلسه درای نیدلینگ چه احساسی خواهم داشت؟
به طور کلی در طی این فرایند، قرار دادن سوزن احساس نمیشود: فقط پاسخ انقباض موضعی یا انقباض ناگهانی عضله ممکن است یک پاسخ درد مختصری ایجاد کند. این احساس همانند یک شوک الکتریکی یا احساس گرفتگی خفیف توصیف میشود. یک پاسخ درمانی همراه با برانگیختن پاسخهای انقباضی موضعی در عضله رخ میدهد و این یک واکنش خوب و مطلوب به شمار میآید.
در طول درمان و بسته به روشی که برای درای نیدلینگ استفاده میشود، بیماران معمولاً احساس سنگینی در اندامها یا یک احساس خوشایند یا آرامش میکنند. بعد از این درمان ممکن است کمی دردهای عضلانی به مدت 24 تا 48 ساعت احساس شود. استفاده از گرما یا کیسه یخ بر روی محل سوزن زدن و نوشیدن مایعات زیاد معمولاً باعث کاهش این درد میشود.
آیا درای نیدلینگ روشی بیخطر است؟
درای نیدلینگ یک درمان کاملاً بیخطر است. متخصصین ما در این کلینیک، آموزشهای کافی برای استفاده از تکنیک “عاری از آلودگی” را دیدهاند و فقط از سوزنهای استریل بستهبندی شده و یکبارمصرف استفاده میشود. این سوزنها بسیار ریز (0.16 – 0.30 میلیمتر) هستند و بهندرت منجر به خونریزی یا کبودی در محل وارد شدن میگردند.
بسیاری از مراجعین، مقداری درد در ناحیه تحت درمان و منطقه ارجاع را گزارش میکنند که از چند ساعت تا دو روز طول میکشد. عوارض جانبی این روش بسیار نادر است اما در صورت بروز، بیشترین و جدیترین آن عارضه پنوموتوراکس (pneumothorax) است. در این عارضه، یک سوزن ریه را سوراخ میکند و منجر به کولابه شدن کامل یا جزئی ریهها میشود. این اتفاق بیشتر زمانی رخ میدهد که یک سوزن به روشی خاص و خیلی عمیق به عضله ذوزنقهای وارد شود – به طور کلی این اتفاق به دلیل تکنیک ضعیف فرد درمانگر میباشد. بسیاری از فیزیوتراپیستها بر روی عضلات قفسه سینه که ممکن است عمیق بوده و به ریه باد شده نزدیک باشند، درای نیدلینگ انجام نمیدهند، اما اکثر فیزیوتراپیها درک عمیقی از آناتومی اعضا و تکنیک درای نیدلینگ دارند، بنابراین این درمان بسیار بیخطر و ایمن است.
درای نیدلینگ در برنامه توانبخشی من چه جایگاهی دارد؟
درای نیدلینگ یک روش انتخابی برای درمان آسیبهای حاد، اسپاسم عضلات یا عدم تعادل الگوی عضلانی است. معمولاً تکنیک درای نیدلینگ در ابتدای برنامه درمانی، برای شکستن چرخه درد شروع میشود. پس از دستیابی به این اثر، سایر گزینههای درمانی وارد برنامهتان میشوند.
معمولاً این درمان در چند جلسه انجام میشود تا یک واکنش مثبت اتفاق بیفتد، زیرا درای نیدلینگ برای ایجاد تغییرات مکانیکی و بیوشیمیایی، بدون استفاده از هیچ گونه دارویی انجام میشود؛ بنابراین، ما به دنبال یک واکنش تجمعی برای دستیابی به آستانه خاصی هستیم که پس از آن چرخه درد دچار اختلال میشود.
در حالی که درای نیدلینگ میتواند برای تسکین درد بسیار مفید باشد، اما لزوماً منبع درد را مورد هدف قرار نمیدهد. به طور مثال، کسی که مبتلا به آرتروز مفصل لگن یا زانو است، ممکن است دچار درد عضلانی ثانویه باشد زیرا عضلات برای جلوگیری از حرکت مرتبط با درد، عملکردی جبرانی دارند. درای نیدلینگ میتواند برای تسکین درد بسیار مفید باشد اما تغییرات استئوآرتریتیک (ناشی از آرتروز) مفصل لگن را که منبع درد عضلانی است، برنمیگرداند.
مزایای درای نیدلینگ غالباً شامل تأثیراتی به غیر از رهایی از یک بیماری بهخصوص است. در بسیاری از افراد، این روش همچنین میتواند منجر به افزایش سطح انرژی، اشتها و خواب بهتر و همچنین افزایش احساس تندرستی شود.
