درمان شکستگی ترقوه،شانه و کتف با فیزیوتراپی

722_orig

شکستگی کتف و ترقوه می تواند در نتیجه زمین خوردن بر روی شانه و تصادف با موتور سیکلت باشد. انجام ورزش های سنگین نیز گاهی منجر به پارگی تاندون شانه می شود و می تواند یکی از عوامل تشدید کننده این مشکل باشد. شانه یک مفصل پیچیده است که بازو را به بدن متصل می کند. استخوان های شانه شامل استخوان عضله (بخش بالای استخوان بازو)، کتف (تیغه شانه) و ترقوه (استخوان چنبر) است.

بخش انتهایی استخوان عضله ظاهری شبیه به توپ دارد که به حفره استخوان کتف متصل است و در اصطلاح به آن حفره دوری گفته می شود. شکستگی هر یک از این اجزای استخوانی در محل شانه می تواند باعث ایجاد مشکل در عملکرد شانه شود. همانطور که بیان شد، شانه از سه استخوان اصلی به شرح زیر تشکیل شده است:

•    کتف (تیغه شانه)
•    ترقوه (استخوان چنبر)
•    استخوان عضله (استخوان بازو)

این استخوان ها با استفاده از بافت های نرم (رباط ها، تاندون ها، عضلات، و کپسول شانه) به یکدیگر متصل بوده و یک سکو برای حرکت بازو ایجاد می نماید.

انواع شکستگی های شانه

شکستگی های شانه با توجه به سن فرد متفاوت می باشند. اکثر موارد شکستگی در کودکان در استخوان کتف ایجاد می شود. در افراد بزرگسال، شکستگی معمولاً در ناحیه بالای استخوان عضله ایجاد می شود. بعضی از موارد شکستگی شانه به شرح زیر هستند:

• شکستگی استخوان ترقوه: این نوع شکستگی رایج ترین نوع شکستگی استخوان شانه می باشد که معمولاً در نتیجه زمین خوردن ایجاد می شود .

•شکستگی استخوان کتف: این نوع شکستگی در موارد نادر ایجاد می شود. این شرایط معمولاً در نتیجه وارد شدن ضربه شدید در تصادف با موتور سیکلت یا افتادن از ارتفاع بلند ایجاد می شود.

• شکستگی استخوان عضله: شکستگی بخش بالای استخوان بازو بیشتر در افراد مسن (بالاتر از ۶۵ سال) مشاهده می شود. گاهی اوقات این شرایط فقط باعث ایجاد ترک خوردگی در استخوان ها می شود، اما نمی تواند باعث حرکت زیاد استخوان از محل طبیعی آن شود.

علائم و نشانه ها

شکستگی شانه می تواند برای فرد دچار آسیب دیدگی بسیار دردناک باشد. بعضی از علائم شکستگی ترقوه به شرح زیر هستند:
•    درد شدید شانه بیمار
•    ورم در ناحیه شانه
•    حساسیت در ناحیه شانه
•    برآمدگی یا شکل غیر عادی پوست محل ایجاد شکستگی
•    کبودی یا تغییر رنگ اطراف محل شکستگی
•    صدا دادن یا مشاهده علائم مکانیکی در نتیجه سایش لبه های استخوان ها به یکدیگر
•    ناتوانی در حرکت دادن شانه یا بازو بدون درد

تشخیص

پزشک می تواند شکستگی ایجاد شده در تیغه شانه پس از معاینه فیزیکی کامل شانه و تصویر برداری از آن را تشخیص دهد. برای بررسی مشکل پزشک از روش های زیر استفاده می کند:

•    تهیه عکس رادیولوژی از شانه و قفسه سینه.
•    سی تی اسکن از شکم و سینه گاهی اوقات می تواند سایر آسیب های احتمالی را مشخص نماید.
•    سی تی اسکن از شانه گاهی اوقات برای تشخیص ایجاد شکستگی در حفره دوری شانه لازم است.
•    شکستگی در استخوان کتف گاهی اوقات با ارزیابی دقیق شانه پس از وارد شدن ضربه به آن در اثر زمین خوردن، تصادف با موتور سیکلت، یا آسیب دیدگی مستقیم ایجاد می شود.

راه ها و روش های درمان

در صورتی که بیمار نیازی به عمل جراحی نداشته باشد، احتمالاً از بند محافظ برای بی حرکت کردن بازو و شانه در طول مدت ترمیم استخوان استفاده می شود. طول مدت استفاده از بند محافظ حداقل ۳ تا ۴ هفته خواهد بود. گاهی اوقات می توان از ابزارهای جایگزین به جای بند محافظ نیز استفاده نمود.

بیمار می تواند برنامه فیزیوتراپی و تمرین های حرکتی تقویتی خود را بلافاصله پس از کاهش درد شروع نماید. به این ترتیب، لازم است با پزشک یا متخصص فیزیوتراپی درباره زمان مناسب برای شروع ایمن و بی خطر این حرکت ها صحبت شود.

در مواردی که شکستگی شانه شدید باشد، می توان از عمل جراحی برای درمان بیمار استفاده کرد. هنگامی که انتهای استخوان ها در برابر یکدیگر قرار نداشته باشند (در رفتگی استخوان)، به احتمال زیاد لازم است از عمل جراحی برای اصلاح موقعیت استخوان ها استفاده شود. بسیاری از متخصصان اعتقاد دارند عمل جراحی بطور خاص برای افراد جوان و فعال مهم می باشد.

پس از عمل جراحی برای درمان شکستگی شانه، لازم است بیمار برای مدت ۶ هفته از بند محافظ استفاده نماید. فیزیوتراپ می تواند آموزش های لازم را درباره تمرین های حرکتی آرام برای حفظ حرکت شانه در مدت این دوره به بیمار ارائه کند. انجام این حرکت ها تا زمانی که بیمار بتواند تمرین های حرکتی برای تقویت عضلات را شروع نماید، از اهمیت خاص برخوردار است. اکثر افراد می توانند تمام فعالیت های عادی خود را با گذشت حدود ۳ ماه از عمل جراحی شروع نمایند.

فیزیوتراپی

مدالیتی های فیزیوتراپی همچون امواج مافوق صوت و مگنت تراپی می تواند برای تسریع فرآیند بهبود بافت استخوانی استفاده شده و سایر مودالیتی ها برای کاهش درد و التهاب مفید هستند. پس از شکستگی شانه، بی حرکت کردن آن با اهمیت است و در این زمان می توان از روش های فیزیوتراپی برای بهبود موارد زیر استفاده نمود:

•    نرم شدن غضروف مفصل
•    کوتاه شدن و آتروفی واحدهای عضلانی وتری
•    کاهش حرکت کپسول مفصل و بافت ارتباطی آن
•    کاهش چرخش خون
•    از بین رفتن قابلیت حرکتی فعال و غیر فعال

اهداف روش های فیزیوتراپی پس از شکستگی شانه بازسازی حالت عادی شانه و حرکت عادی بافت ها به منظور بهبود حرکت ها، تقویت و توانایی انجام فعالیت های معمول در زندگی روزمره است. این روش ها به شرح زیر می باشند:

•    تکنیک درمان دستی (MTT): این تکنیک ها شامل ماساژ بافت نرم، حرکت دادن مفصل با کمک متخصص فیزیوتراپی برای کنترل درد و کاهش هرگونه التهاب بافت نرم و تاندون و بازیابی مکانیزم ها و دامنه حرکتی عادی مفصل است.

•    تمرین های حرکتی (TE): شامل انجام تمرین های حرکتی برای بهبود قدرت و عملکرد شانه، عضله چرخاننده بازو و عضلات کتف است.

•    بازآموزی عصبی عضلانی (NMR): به منظور بازیابی ثبات و شروع باز آموزی حرکت ها در ناحیه بالای شانه و مفصل پروکسیمال و نیز بهبود تکنیک ها و مکانیزم های حرکتی (برای مثال پرتاب کردن) در هنگام استفاده از ناحیه بالا تنه در فعالیت های روزمره و بطور خاص فعالیت هایی است که با بالا بردن دست ها در ناحیه بالای سر انجام می شود.

•    مدالیتی ها: شامل استفاده از امواج مافوق صوت، تحریک الکتریکی، سرما درمانی، و لیزر به منظور کاهش درد، بهبود توانایی حرکت و کاهش التهاب مفصل شانه و عضلات و تاندون های اطراف آن است.

•    برنامه تمرین خانگی: برنامه تمرین خانگی شامل انجام حرکت های تقویتی، کششی و تثبیت کننده و نیز آموزش نکات لازم برای کمک به انجام فعالیت های روزمره و ارتقای سطح آنها می باشد.

ورزش و حرکات اصلاحی

14

تمرین های حرکتی قابل استفاده برای شکستگی شانه به شرح زیر هستند:

•    تمرین خم کردن شانه: در حالت ایستاده قرار گرفته و دست های خود را دو طرف بدن قرار دهید. بازوهای خود را صاف کرده و آنها را  در راستای سینه بالا بیاورید. در ادامه این حرکت می بایست دست ها را به بالای سر برده و تا حد ممکن بکشید. این وضعیت را برای ۵ ثانیه حفظ کرده و سپس بازو های خود را به تدریج در جلوی بدن پایین آورده و پهلوی بدن قرار دهید. این حرکت را دو مرتبه ۱۵ بار تکرار نمایید.

•    تمرین دور کردن دست از بدن: در حالت ایستاده قرار گرفته و دست ها را در دو طرف بدن قرار دهید. بازوی خود از پهلو به طرف بالا حرکت دهید. این وضعیت را برای ۵ ثانیه حفظ کرده و سپس به آرامی به موقعیت اولیه باز گردید. این حرکت را ۱۰ بار تکرار نمایید.

•    تمرین دور کردن دست از بدن در حالت افقی: در حالت ایستاده قرار گرفته و دست های خود را در جلوی بدن در راستای شانه صاف کنید. دست های خود را از پهلو تا حد ممکن باز کنید. این حرکت را در طول ۵ ثانیه انجام داده و سپس دست ها را به کنار یکدیگر در جلوی بدن باز گردانید. این تمرین را ۱۰ بار تکرار کنید. به خاطر داشته باشید که دست ها باید در طول انجام تمرین در سطح شانه نگه داشته شوند.

•    تمرین کشش شانه: در حالت ایستاده قرار گرفته و دست های خود را در کنار بدن قرار دهید. دست آسیب دیده خود را به سمت عقب حرکت دهید و در هنگام انجام این حرکت بازوی خود را صاف نگه دارید. این وضعیت را برای ۵ ثانیه حفظ کرده و به آرامی به موقعیت اولیه باز گردید. این حرکت را برای ۱۰ بار تکرار نمایید.

•    تمرین دامنه حرکتی فعال کتف: در حالت ایستاده قرار گرفته و شانه های خود را به بالا حرکت دهید. این وضعیت را برای ۵ ثانیه حفظ کنید. سپس تیغه های شانه خود را به سمت عقب جمع کرده و به یکدیگر نزدیک نمایید. این وضعیت را برای ۵ ثانیه حفظ کنید. سپس تیغه شانه های خود را به سمت پایین حرکت دهید تا به این ترتیب استخوان عضله را به حفره خود باز گردانید. در ادامه ریلکس کرده و حرکت را ۱۰ مرتبه به همین ترتیب تکرار نمایید.

•    تمرین دور کردن دست از پهلو در حالت افقی به صورت دراز کش: در حالت دراز کش بر روی دست آسیب ندیده خود قرار گرفته و دست آسیب دیده خود را بر روی سینه قرار دهید. به آرامی دست خود را از زمین بلند نمایید. به این ترتیب دست شما باید به سمت بالا قرار گیرد. در هنگام انجام این حرکت بازوی خود را صاف نگه دارید. این حرکت را ۲ مرتبه برای ۱۵ بار تکرار نمایید. در صورت ساده بودن انجام این حرکت، یک وزنه به دست بگیرید.
 

shock2