درمان دررفتگی لگن با فیزیوتراپی و ورزش

hip_pain_dyn

مفصل لگن بین استخوان ران و استابولوم لگن قرار گرفته است. لگن وظیفه ی تحمل وزن قسمتی از بدن را بر عهده دارد و همچنین باعث تعادل بدن می شود و در معرض ساییدگی و پارگی نیز قرار دارد.

دررفتگی لگن هنگامی اتفاق می افتد که سر استخوان ران، از محفظه ی خود در استخوان ران که درون لگن قرار دارد، خارج شود. در حدود ۹۰% موارد، استخوان ران از محفظه خود در جهت مخالف به بیرون رانده می شود که به این حالت دررفتگی خلفی گفته می شود. در این حالت، لگن در یک وضعیت خاص قرار می گیرد، لگن کمی به داخل چرخش پیدا می کند و ران به سمت داخل محور مرکزی بدن خم می شود.  چنانچه استخوان ران به سمت جلو از محفظه  خود خارج شود، دررفتگی قدامی گفته می شود. در این مورد، خمیدگی کمی در مفصل ران ایجاد شده و یک ران با چرخش پا به سمت خارج محور مرکزی بدن، از ران دیگر فاصله می گیرد.

دررفتگی لگن با درد شدیدی همراه است که بیمار را هنگام حرکت دادن پا، دچار مشکل می کند. در صورت آسیب عصب، در ناحیه ی کف پا یا مچ پا بی حسی ایجاد می شود.

 انواع دررفتگی لگن

دررفتگی لگن در سه نوع طبقه بندی می شود:
•    دررفتگی خلفی لگن
•    دررفتگی قدامی لگن
•    دررفتگی تحتانی لگن

با این حال، ۹۰% دررفتگی های لگن از نوع دررفتگی خلفی هستند که به دلیل اعمال یک نیروی رو به عقب به زانوی خم شده ایجاد می شود. علت اصلی این گونه دررفتگی ها، برخورد زانو به داشبورد در تصادفات رانندگی است.

علائم و نشانه ها

•    درد ناگهانی لگن در اثر ضربه ی شدید
•    عدم توانایی حرکت دادن مفصل لگن
•    قرار گرفتن پا در وضعیت نامناسب، مخصوصا هنگامی که پای آسیب دیده بر روی پای دیگر به طور ضربدری قرار می دهید.

علت ها و دلایل

مفصل لگن از یک استخوان ران کروی شکل و استابولوم لگن که به شکل محفظه ای است که سر کروی استخوان ران درون آن قرار می گیرد، تشکیل شده است. رباط محکمی مفصل را محافظت می کند.  لابروم، که حلقه ای غضروفی است که اطراف استابولوم را احاطه کرده، و همچنین  نگه داشتن سر استخوان ران درون مفصل کاسه ای نقش دارد. همه ی این ها باعث می شود که مفصل ران یک مفصل محکمی شود. به همین دلیل، تنها ضربه های بسیار قوی می تواند موجب دررفتگی مفصل ران شود. دررفتگی لگن همچنین ممکن است در اثر تصادفات رانندگی و سقوط از بلندی، ایجاد شود. کودکان نسبت به بزرگسالان  بیشتر مستعد دررفتگی لگن هستند.
آسیب های دیگر مثل شکستگی های لگن و سر استخوان ران نیز با دررفتگی لگن همراه هستند. بافت نرم نیز در تمامی موارد دررفتگی لگن تا حدی دچار آسیب می شود که شامل پارگی رباط ها و و لابروم مفصل لگن می شود.

تشخیص

به طور کلی یک معاینه ی فیزیکی کامل برای تشخیص دررفتگی لگن انجام می شود. معمولا برای تعیین شدت دررفتگی و بررسی احتمال سایر شکستگی ها در لگن و استخوان ران، از عکسبرداری رادیولوژی استفاده می شود. تنها زمانی که مشکوک به آسیب عروق خونی، عصب و سایر بافت های نرم هستیم، برای بررسی بیشتر می توانیم از MRI یا سی تی اسکن استفاده کنیم.

راه ها و روش های درمان

دررفتگی لگن باید بلافاصله درمان شود. از تلاش برای حرکت دادن پا و لگن به منظور جا انداختن آن جدا خودداری کنید. طی درمان دررفتگی لگن ،لگن دررفته در جای خود قرار داده می شود، این کار در اتاق عمل و تحت بی هوشی عمومی انجام می شود. تنها در مواردی که لگن دچار شکستگی شده است، به عمل جراحی نیاز است.
پس از عمل جا انداختن مفصل لگن، فیزیوتراپی بسیار حیاتی می باشد. جلسات هفتگی فیزیوتراپی باید پس از جا انداختن دررفتگی لگن هرچه سریع تر آغاز شود تا حرکت لگن بازیابی شود و از خشکی آن جلوگیری شود.

فیزیوتراپی

فیزیوتراپ از روش های مختلفی برای کاهش درد و ورم و نیز تحریک عضلات به منظور آماده کردن فرد برای توانبخشی استفاده می کند. روش های رایج فیزیوتراپی دررفتگی لگن شامل موارد زیر است:

-    اولتراسوند
-    الکتروتراپی توسط دستگاه TENS
-    لیزر درمانی
-    شاک ویو تراپی
-    کمپرس سرد و گرم
-    درمان های دستی و ماساژ

فیزیوتراپ با طراحی برنامه ی ورزشی توانبخشی خاص بر اساس وضعیت فرد، از تکنیک هایی استفاده می کند تا به تدریج توانایی بیمار برای تحمل وزن خود بر روی پاها و مفصل لگن، تعادل وقدرت عضلات وی افزایش یابد.

حرکات ورزشی

ورزش های مقاومتی

1

این روش با استفاده از یک طناب کشی یا ورزشی برای تقویت عضلات لگن به کار می رود. طناب کششی با ایجاد مقاومت در عضلات لگن، موجب تقویت آن می شود. استفاده از یک صندلی محکم، یک میز و یا یک در به انجام این ورزش کمک می کند. یک طناب ورزشی را به پایه ی میز یا صندلی و یا به پشت یک در بسته ببندید و با انداختن طناب دور مچ پا، پای آسیب را درون آن قرار دهید. طوری بایستید که پای سالم شما نزدیک صندلی یا میز باشد. اکنون با قرار دادن دست خود بر روی پای سالم، میز یا صندلی را بگیرید. به آرامی پای آسیب دیده را از بدن دور کنید. به مدت تقریبا ۳ ثانیه در این حالت بمانیدو سپس به آرامی پا را به حالت اولیه برگردانید. این حرکت را ۱۰ بار تکرار کنید.

 بالا آوردن زانوی عمود

22

این حرکت با بالا آوردن زانو در حالت ایستاده به منظور تقویت عضلات انجام می شود. می توانید این حرکت را در حالت ایستاده با گرفتن دست خود به پشت یک صندلی محکم برای  پایداری خود انجام دهید. همچنین می توانید این حرکت را بدون کمک صندلی انجام دهید. اکنون، به آرامی پای آسیب دیده را از روی زمین بلند کنید و به آرامی زانو را خم کنید. سپس پا را به سمت بالاتنه بالا بیاورید. از بالا آوردن زانو تا بالاتر از سطح کمر خودداری کنید. به مدت ۳ ثانیه در این حالت بمانید. این حرکت را ۴ مرتبه در روز و هر مرتبه ۱۰ بار تکرار کنید.

خم کردن لگن و تمرین کششی

3

این حرکت ورزشی توسط کشش عضلات پا و لگن با خم کردن لگن یا تاب دادن پا انجام می شود. یک صندلی محکم آماده کرده و سمت سالم بدن را در مقابل صندلی قرار دهید. اکنون پشت صندلی را بگیرید و یک دستتان را بر روی پای سالم قرار دهید. به آرامی پای آسیب دیده را از سطح زمین بلند کنید و پایتان را به سمت جلو به حالت نوسانی حرکت دهید. به مدت ۵ ثانیه در این حالت بمانید. اکنون پای آسیب دیده را به سمت عقب ببرید. به مدت ۵ ثانیه در این حالت بمانید. به آرامی پا را به حالت اولیه بازگردانید. این حرکت را ۱۰ بار تکرار کنید. به خاطر داشته باشید که فقط لگن حرکت می کند، از حرکت دادن بالاتنه و گردن هنگام انجام این حرکت خودداری کنید.

shock2