انگشت چکشی پا چیست ؟ علت و درمان

j-300x208

انگشت چکشی

انگشت چکشی یک جمع شدگی یا خم شدن در مفصل اول انگشت است که در اصطلاح به آن مفصل اینترفالانژیال پروگزیمال گفته می شود. عارضه انگشت چنگالی پا باعث می شود انگشت از پهلو ظاهر حرف وی (V) وارونه داشته باشد. تمام انگشتان ممکن است به این مشکل دچار شوند و دچار انحراف شوند، اما این شرایط معمولاً انگشت دوم تا پنجم که انگشتان کوتاه تر پا هستند را تحت تاثیر خود قرار می دهد. انگشت چکشی بیشتر در بین زنان در مقایسه با مردان مشاهده می شود. دو نوع مختلف انگشت چکشی به شرح زیر وجود دارند:

انگشت چکشی انعطاف پذیر: با توجه به امکان تشخیص و درمان این مشکل در مراحل اولیه شکل گیری آن، این نوع انگشت چکشی مشکل کمتری را برای بیمار ایجاد می کند. به همین خاطر به این مشکل انگشت چکشی انعطاف پذیر گفته می شود که در این شرایط هنوز امکان حرکت دادن مفصل انگشت پا وجود دارد.

انگشت چکشی سخت: این شرایط حالت جدی تر و شدیدتر مشکل انگشت چکشی انعطاف پذیر است. انگشت چکشی سخت را می توان در بیماران مبتلا به آرتروز شدید و یا بیمارانی که درمان خود را به مدت طولانی به تاخیر انداخته اند، مشاهده کرد. در این شرایط تاندون های پا سفت شده و مفصل هماهنگی خود را از دست داده و بی حرکت می شود. به این ترتیب لازم است از عمل جراحی برای درمان مشکل استفاده گردد.

دلایل

انگشت چکشی به دلیل شرایط غیر عادی عضلات انگشتان پا ایجاد می شود. این شرایط غیر عادی باعث وارد شدن فشار به تاندون ها و مفاصل انگشت شده و در نهایت جمع شدگی مفصل را به همراه دارد. ارث و وارد شدن ضربه نیز می تواند باعث تشکیل انگشت چکشی شود. آرتروز یکی دیگر از عوامل تاثیرگذار بر این بیماری است، زیرا آرتروز می تواند باعث تخریب مفاصل شود. همچنین پوشیدن کفش های بسیار تنگ باعث وارد شدن فشار به انگشتان و ایجاد شرایط انگشت چکشی می گردد.

علائم

از جمله علائم انگشت چکشی پا میتوان به موارد زیر اشاره نمود :

•    درد در سر انگشت خم شده با وارد شدن فشار از طریق کفش
•    تشکیل میخچه در سر مفصل
•    قرمزی و ورم در محل جمع شدگی مفصل
•    ایجاد محدودیت حرکتی یادرد انگشتان پا
•    درد در بخش کروی پا که پایه انگشتان آسیب دیده است

برنامه توان بخشی غیر جراحی

درمان مشکل انگشت چکشی یا انگشت چنگالی در کلینیک فیزیوتراپی شمیم در صورتی می تواند مفید باشد که مشکل ایجاد شده شدید نبوده و بافت مفصل هنوز انعطاف پذیری خود را حفظ کرده باشد. فیزیوتراپ در این شرایط وضعیت پا و میزان انعطاف پذیری انگشتان را بررسی کرده و شدت مشکل را مشخص می نماید. به این ترتیب، فیزیوتراپ می تواند با توجه به تشخیص خود برای بیمار استفاده از کفش های طبی مناسب را تجویز نماید. بیمار می بایست برای درمان، کفش با سایز مناسب (کفشی که فضای کافی برای قرار گرفتن انگشتان داشته باشد)، سر پنجه های پهن، و کفی طبی استفاده نماید. انجام این کار می تواند فشار وارد شده بر انگشتان را کاهش دهد. علاوه بر این، ممکن است نیاز به تهیه کفش هایی با عمق بیشتر در قسمت سر پنجه باشد و به این ترتیب فشاری از طریق کفش به جلوی انگشتان وارد نمی شود. خانم هایی که دچار مشکل انگشت چکشی شده اند، نباید از کفش های پاشنه بلند استفاده کنند، زیرا پوشیدن این کفش ها می تواند فشار وارد شده به انگشتان را افزایش دهد. توجه داشته باشید پوشیدن کفش مناسب مهمترین اقدام لازم برای جلوگیری از پیشرفت شرایط انگشت چکشی یا انگشت چنگالی در زمانی است که مفصل هنوز انعطاف پذیری خود را از دست نداده باشد.
در بعضی موارد ممکن است نقاط فشار یا پینه بر روی برآمدگی و محل وارد شدن فشار به انگشتان در هنگام استفاده از کفش نامناسب ایجاد شود. در این حالت، متخصص فیزیوتراپی می تواند به بیمار نحوه استفاده از پدهای طبی برای حفاظت از ناحیه آسیب دیده را آموزش دهد. فیزیوتراپ همچنین می تواند وضعیت پینه را تغییر داده و به این ترتیب بخشی از فشار وارد شده به آن را کاهش دهد.
در صورتی که انگشت شما هنوز انعطاف پذیر است و امکان صاف کردن آن و برگرداندن انگشت از حالت انگشت چکشی یا انگشت چنگالی به حالت عادی وجود دارد، فیزیوتراپ تمرین های حرکتی برای مفاصل انگشت جهت ایجاد کشش در بافت های سفت شده تجویز کرده و به این ترتیب تغییر در وضعیت عادی مفاصل و بازگشت آنها به شرایط عادی را امکان پذیر می نماید. فیزیوتراپ همچنین می تواند به بیمار نحوه حرکت دادن انگشتان را نشان داده و به این ترتیب حرکت هایی را برای کشش انگشت، پا و ماهیچه ساق پا توصیه نماید که می تواند نقش موثر در بازگشت مفصل آسیب دیده به حالت عادی اولیه آن داشته باشد.
فیزیوتراپ در ادامه می تواند از تمرین های حرکتی تقویتی نیز برای بیمار استفاده کند. هدف از تمرین های تقویتی بهبود قدرت و حفظ تعادل بین مفاصل عمیق (درونی) و عضلات سطحی (خارجی) انگشتان است. عدم تعادل بین این عضلات زمانی ایجاد می شود که انگشت چکشی یا انگشت چنگالی برای یک دوره زمانی ایجاد شده باشد. تمرین های تقویتی ممکن است به سادگی با قرار دادن یک حوله بر روی زمین و کشیدن حوله به سمت خود با انگشتان پا یا سعی در بلند کردن فعال انگشتان از روی زمین و صاف کردن آنها انجام شود. علاوه بر این، حفظ موقعیت مناسب انحنای کف پا نیز می تواند نقش تاثیر گذار بر انگشتان پا داشته باشد و به همین خاطر تمرین های تقویتی برای قوس کف پای بیمار نیز تجویز می شود. در صورتی که قوس کف پای شما بسیار زیاد یا کم است، فیزیوتراپ برای بیمار استفاده از کفش های طبی جهت حفاظت از قوس کف پا و اصلاح عملکرد آن را تجویز می نماید.
متخصص فیزیوتراپی همچنین ممکن است از چسب یا بستن انگشت های آسیب دیده برای باز گرداندن انگشتان به حالت عادی استفاده کند. امروزه انواع خاص این چسب ها برای مشکل انگشت چکشی یا انگشت چنگالی طراحی شده و در بازار قابل تهیه می باشند. فیزیوتراپ می تواند به شما درباره استفاده از بریس یا چسب (یا هر دوی آنها) برای درمان شرایط خاص توصیه های لازم را ارائه کند. تمام برنامه ها و تمرین های حرکتی توان بخشی در این حالت برای بازگرداندن انگشتان به حالت عادی و اجتناب از وارد کردن فشار مداوم به پا است که تاثیر منفی بر موقعیت انگشتان پا دارد. قرارگیری غیر عادی یا مشکلات عملکرد در اعضای پایین تنه همچنین می تواند به استفاده ضعیف از پا منجر شده و افزایش فشار به انگشتان آسیب دیده را به همراه داشته باشند. به این ترتیب فیزیوتراپ می تواند وضعیت اندام های پایین تنه را بررسی کرده و در صورت نیاز درمان های لازم را برای آنها مورد توجه قرار دهد. در این کلینیک ممکن است برای بیمار از تمرین های تقویتی یا کششی برای نواحی خاص بدن که ظاهراً ارتباطی با پا ندارند نیز استفاده شود. برای مثال از این نواحی می توان از ران، زانو یا عضلات مرکزی بدن نام برد. به هر حال، این نواحی خاص از بدن بطور خاص نقش با اهمیت در حفظ هماهنگی و عملکرد پا داشته و به این ترتیب می توانند بر وضعیت کف پا و انگشتان آن تاثیر خاص داشته باشند.
در بعضی موارد، فیزیوتراپ ممکن است از مودالیتی ها مثل امواج مافوق صوت، جریان الکتریکی، یخ یا گرما درمانی به منظور کمک به کاهش درد بیمار در نتیجه شرایط انگشتان استفاده نماید. متاسفانه، کاهش درد ایجاد شده با استفاده از این مودالیتی ها در صورت اصلاح نشدن مشکل موقتی خواهد بود و به همین خاطر هدف اصلی درمان باز هم می بایست بازگرداندن انگشت یا انگشتان آسیب دیده به حالت عادی باشد.
در صورتی که شرایط آسیب دیدگی انگشت پیشرفت زیاد کرده و امکان صاف کردن انگشتان بطور کامل وجود نداشته باشد، ممکن است یک جمع شدگی در مفصل انگشتان ایجاد شده باشد. جمع شدگی زمانی ایجاد می شود که بافت اطراف یک مفصل سفت شده و مانع از حرکت عادی مفصل شود. در این موارد معمولاً لازم است از عمل جراحی برای درمان مشکل استفاده شود.

تمرین های حرکتی برای بهبود مشکل انگشت چکشی

حرکت کرانچ انگشت

کرانچ در اصل یک تمرین حرکتی برای عضلات شکم است، اما امکان استفاده از آن برای انگشتان پا نیز وجود دارد. به این منظور بر روی یک صندلی در حالت راحت نشسته و پاهای خود را بدون جوراب بر روی زمین قرار دهید. یک حوله را بر روی زمین قرار داده و قسمت میانه بالای پای خود را بر روی آن قرار دهید. در ادامه پاشنه پای خود را به سمت زمین فشار داده و با کمک انگشتان حوله را به سمت بالا بکشید. پس از انجام این کار به حالت اولیه باز گشته و حرکت را ۱۰ تا ۱۲ بار تکرار نمایید.

حرکت ضربه زدن

این حرکت را می توان در موقعیت مشابه حرکت کرانچ انگشت انجام داد. با پای برهنه، انگشت بزرگ خود را به سمت پایین حرکت داده و سایر انگشتان را به سمت بالا بکشید. این وضعیت را حفظ کرده و به آرامی با کمک انگشتان به زمین ضربه بزنید. این ضربه ها را برای ۱۰ تا ۱۲ بار تکرار کرده و سپس موقعیت انگشتان را عوض کنید. به این ترتیب انگشت بزرگ به سمت بالا و سایر انگشتان به سمت پایین خواهد بود. ضربه ها را به صورت مشابه تکرار نمایید.

حرکت کشش دستی

برای انجام این حرکت می توان یک از حوله برای تقویت عضلات انگشت در هنگام انجام حرکت کششی استفاده کرد. به این منظور بر روی زمین نشسته و پاهای خود را در جلوی بدن صاف کنید. یک حوله را زیر انگشتان پیچیده و به آرامی انگشتان را با فشار به سمت عقب متمایل کنید. این وضعیت را برای ۲۰ تا ۳۰ ثانیه حفظ کنید. علاوه بر این برای انجام این حرکت می توان از دست ها جهت کشیدن انگشتان به سمت عقب نیز استفاده کرد.

حرکت ضرب انگشت

چرخش انگشت مشابه حالتی است که شما با انگشتان خود از یک سمت به سمت دیگر بر روی میز ضربه زده و ضرب می گیرید. در حالت ایستاده بر روی یک سطح به صورت پا برهنه قرار گیرید. تمام انگشتان خود را بطور همزمان از زمین بلند کنید، سپس یک به یک آنها را از سمت انگشت کوچک به سمت انگشت بزرگ به طرف پایین حرکت دهید. در ادامه انگشتان را بالا آورده و این حرکت را ۱۰ تا ۱۲ بار تکرار نمایید. در هنگام تکرار می توانید جهت انجام حرکت را تغییر دهید.

حرکت فشار دادن

این حرکت را می توان در حالت نشسته انجام داد. به این منظور، پای خود را روی ران به صورت راحت قرار دهید. انگشتان دست را در بین انگشتان پا فرو کرده و انگشتان پا را به سمت یکدیگر فشار دهید. سپس انگشتان را آزاد کرده و حرکت را ۱۰ تا ۱۲ بار تکرار کنید. در صورتی که انجام این کار با تمام انگشتان برای شما دشوار است، این حرکت را با یک انگشت دست بین دو انگشت پا شروع کرده و سپس حرکت را بر روی تمام انگشتان به ترتیب انجام دهید.

shock2